Oude kunst saai? Zó wordt het interessant!

Bijgewerkt: jun 7


Moderne kunst, zoals abstracte werken in de meest bonte vorm? Mij niet bellen.. ;) Hoewel ik natuurlijk respect voor de schepping an sich heb, doen dit soort werken me niet zoveel. Wellicht het gebrek aan herkenning voor mij, zoals het ontbreken van fysieke, herkenbare vormen. Wetenschappers op dit gebied zullen dit, die anti-klik, totaal niet vreemd vinden, want volgens hen schijnt kunst een verliefdheidstofje bij je aan te maken. Daar geloof ik heilig in, want het verklaart direct waarom schilderij A veel met je doet en B je maar weinig energie geeft…



Veel kunde zonder moderne trucjes


Oude kunst daarentegen? Dat vind ik des te leuker! Niet alleen omdat het eigenlijk enorm bijzonder is dat ze -in een tijd waarin de moderne technologie nog geen poot aan de grond had- met ongelooflijke precisie en geduld zóveel levensechte details neer konden zetten.


Om nog maar te zwijgen over alle verfkleuren die zelf gemaakt moesten worden, toen er nog geen online kunstgroothandels bestonden die enkele dagen later al je gewenste kleuren afleverden… Maar, waarom leuker? Dat ga ik je vertellen. En, hopelijk vind jij het hierdoor ook een stukje leuker én zal je misschien, zodra je naar een museum gaat, er met een andere blik naar kijken…



Veel humor & interessante details


Om te beginnen bevatten oude schilderijen een grote schat aan informatie. En, vaak in combinatie met een stukje -verborgen- humor. Zo bladerde ik laatst in het kunstboek van Jan Steen: op één van de eerste pagina’s viel me een wit-bruin gevlekt hondje op, ook wel een Kooikerhondje. Toen ik naar andere schilderijen keek, zag ik datzelfde hondje steeds weer terugkomen. Dit was vooral geestig bij zijn meer Oosters-getinte schilderij: ook daar was ‘zijn hondje’ van de partij!


Een ander detail, iets wat vooral mij als dierenkunstenares aanspreekt, is de aanwezigheid van bepaalde dieren: in dit geval Oudhollandse rassen. Waar we tegenwoordig, vooral sinds de 19e eeuw, een grote verscheidenheid aan rassen hebben, was dat vroeger een heel stuk minder.


Wat je wel ziet, zijn -nog steeds bestaande- rassen die hedendaags dus al 'eeuwenoud' zijn, zoals bepaalde schapen en runderen. Denk aan de Lakenvelder koe, de Nederlandse landgeit, maar ook het Friese paard. En, dieren die je in echte leven misschien wel herkent wanneer je een weiland passeert.


De ‘echte’ schilderijdieren hebben dus ook een hoge, culturele waarde, zeker nu ze steeds zeldzamer worden. Die 'gewone koe' in de wei is dus eigenlijk buitengewoon bijzonder. Kom je ze in het echt tegen? Dan ga je er, met deze info, toch ineens heel anders naar kijken!



Indirecte, maar waardevolle details


Maar, ook exotische dieren zie je vaak terugkomen op schilderwerken uit de Gouden Eeuw. Hoe dat kan? Dat is het directe gevolg van de toen aanwezige West Indische Compagnie en Verenigde Oost-Indische Compagnie. Tijdens hun activiteiten op andere continenten werden zo nu en dan exotische dieren meegenomen.


Op één van de schilderijen van Jan Steen zie je namelijk de grijze roodstaartpapegaai – een bekende vogelsoort uit het Afrikaanse Congo-Kinshasa. Het bruin-gevlekte Kooikerhondje van Jan Steen daarentegen is bijvoorbeeld weer een afstammeling van bruin-wit gevlekte spaniël-typen die ten tijde van de Tachtigjarige Oorlog vanuit Spanje mee naar de Republiek, het huidige Nederland, werden genomen. Net als de Spaanse, Andalusische paarden die gekruist werden met Friezen: beide rassen hebben hedendaags nog veel overeenkomsten.



Hoe meer je ziet...


Oude kunst, van de Gouden Eeuw tot en met het Impressionisme, heeft de kracht om je iets te laten zien dat je nooit meer kúnt zien, vooral omdat de tijd haar niet-terug-te-draaien invloed heeft gehad. Je ziet hoe het landschap eruit zag, maar ook hoe het veranderd is. Vergelijk maar eens een schilderij uit de tijd van het Impressionisme (vanaf 1874) met werken uit de Gouden Eeuw (circa 1600-1700) Hoe meer je namelijk naar een schilderwerk kijkt, hoe meer details je ziet. En, hoe meer je ziet, hoe meer het begint te leven!


Ga je naar een museum toe? Blijf dan net eens wat langer staan bij een schilderij dat je vanaf de eerste seconde aanspreekt. Blijf vervolgens net iets langer kijken naar details: hoe meer je ontdekt, hoe levendiger wordt! Schilderijen geven je namelijk veel meer informatie dan in eerste instantie lijkt...


Zo hoef je een schilderij helemaal niet ‘mooi’ te vinden om het uiteindelijk wél te waarderen. En, daar worden ‘saaie’ museumbezoekjes opeens een stukje leuker van…


#Jansteen #Goudeneeuw #Kunstuitdegoudeneeuw #impressionisme #Oudhollandsedieren #Oudhollandserassen #schilderkunst #Dominiquelaurine